bijgeloofwaardig

laatst had ik een grappige en interessante woordwisseling met een gast die erg bijgelovig bleek. als ik niet zeker wist dat het een man was, had ik gedacht dat hij een vrouw was, zoveel neurotische gedachtes hield hij erop na waarmee hij zijn wereld dacht te kunnen controleren. daarmee wil ik niet zeggen dat iedere vrouw neurotisch is of op zijn minst bekoorlijke neurotische trekjes heeft, alleen de vrouwen waar ik een relatie mee heb gehad.

ook de meeste van me vrienden zeggen vaak tegen me, zelfs nog na 10 biertjes, te nuchter te zijn voor bijgeloof, maar ze zullen waarschijnlijk toch niet snel hun trouwerij op vrijdag de 13e plannen, mochten ze het ooit in het hoofd halen om de knoop door te hakken (terwijl iedereen die 'the davinci code' heeft gelezen of gezien nu toch weet waar vrijdag de 13e zijn oorsprong heeft). en er wordt om mij heen nog zo verdacht veel ‘afgeklopt’ op alles wat lijkt op hout dat mijn klopgeesten er jaloers van worden. en als er geen hout in de nabije omtrek aanwezig is klopt men wel op iets anders dat klopt. je weet maar nooit.

ook ik ken de behoefte om gebeurtenissen te beïnvloeden door handelingen te doen of zaken te vermijden die er op zich helemaal niks mee te maken hebben.

zo droeg ik alleen nog maar dat specifieke paar sokken tijdens atletiek wedstrijden, die ik aanhad toen ik voor de eerste keer clubkampioen werd van mijn atletiekclub (a.v.a. ‘81 almere) in mijn leeftijdsklasse. en warempel, ik werd het jaar daarop weer clubkampioen. op diezelfde paar sokken, met gaten ondertussen. wat een helden, die sokken, met mij er op.

ook raakte ik ooit als kind ruim een half uur opgesloten in het toilet van een frans wegrestaurant, omdat ik het slot van die rare franse toiletdeur niet meer open kreeg. vreselijke ervaring, terwijl ik helemaal niet claustrofobisch onderlegd ben, maar ik was nog erg jong. dat half uur duurde voor mijn gevoel een hele zomervakantie aangezien de mensen aan de andere kant van de deur een andere taal spraken en bovendien niet mijn moeder waren. jarenlang heb ik het slot van welk toilet dan ook altijd opengelaten. een gewoonte die ik nog steeds hanteer, alleen niet meer exclusief voor toiletdeuren. ik haat het dichtdraaien van sloten en dat heeft niks met bijgeloof te maken, eerder van een algemene positieve instelling.

maar zo zijn er wel meer voorbeelden te noemen van momenten waar bijgelovige rituelen werden geboren. NEE, ik gebruik niet nog steeds hetzelfde condoom die ik droeg toen ik ontmaagd werd! sterker nog, ik heb nu totaal geen last meer van bijgeloof. ik zou op vrijdag de 13e nog met een zwarte kat onder mijn arm dwars door een spiegel lopen die onder een ladder staat.

maar is bijgeloof dan totale onzin voor me geworden? nee, niet helemaal. ik denk dat bijgeloof vooral voortkomt uit de menselijke behoefte om de wereld om ons heen, en onze rol daarin, te kunnen duiden. het verkleint de angst voor het onbekende. want zelfs de illusie van controle op mijn leven helpt mij meer vertrouwen te hebben om dingen tot een goed einde te brengen. mijn angsten te overwinnen. bijgeloof werd pas ongezond toen ik niet meer zonder bepaalde rituelen durfde te leven. toen voedde bijgeloof juist de angst die ik eigenlijk wilde bedwingen. maar dat is gelukkig al een hele tijd en een heleboel nieuwe angsten geleden.